 |
||
 |
WerkJongeren gaan steeds eerder en steeds meer werken. Het is belangrijk om op een aantal dingen te letten als je voor een baas gaat werken.Arbeidscontract Zorg ervoor dat je een arbeidscontract krijgt waar alle afspraken in staan. Op die manier voorkom je een hoop problemen als je baas iets anders dan jou beweert. In het arbeidscontract moet onder andere staan wat je bruto gaat verdienen, voor welke periode dat je aangenomen bent en je functie. Proeftijd Meestal krijg je ook nog een proeftijd. De proeftijd mag maximaal 2 maanden zijn. In die periode kunnen werkgever en werknemer zonder opgaaf van reden direct afscheid nemen van elkaar. Is de proeftijd voorbij, dan zitten jullie aan elkaar "vast" zolang als de arbeidsovereenkomst duurt. Wil jij weg, dan heb je meestal een opzegtermijn van een maand. Dat betekent dus dat wanneer je je baan opzegt, je nog een maand uit moet werken. Regels in verband met leeftijd 13 of 14 jaar Wat mag? Je mag klusjes rond het huis doen en er moet iemand bij je in de buurt zijn die op jou let.
Op een schooldag mag je niet langer dan 2 uur werken, nooit na 19.00 uur 's avonds of voor 07.00 uur 's morgens. Per week mag je niet meer dan 12 uur in totaal werken. Op zaterdag mag je maximaal 7 uur werken. In de schoolvakantie mag je 7 uur per dag werken en niet langer dan 35 uur per week. Je mag dan niet meer dan 5 dagen achter elkaar werken. Werk je op een dag 4,5 uur dan heb je recht op een half uur pauze. Je mag niet langer dan 4 weken vakantiewerk doen. Deze 4 weken vakantiewerk mag je niet in 1 keer doen, er moet een week rust tussen zitten. Je mag wel een uurtje eerder beginnen tijdens de vakantie, om 7 uur 's morgens mag je beginnen. 15 jaar Wat mag? Als je 15 bent, dan mag je wel al zelfstandig werken maar alleen 'niet -industrieel' werk. Je mag wel:
Na school: Je mag niet voor 7 uur 's ochtends werken of na 7 uur 's avonds. Per dag mag je 2 uur werken. Per week mag je niet meer dan 12 uur werken. Op zaterdag mag je 8 uur werken. Als je vakantie hebt: mag je 8 uur per dag werken en nooit meer dan 40 uur per week. Je mag 6 weken in totaal werken en niet meer dan 4 weken achter elkaar door. Je hebt recht op een half uur pauze als je 4,5 uur gewerkt hebt. Op zondag: Je mag alleen op zondag werken als je de zaterdag ervoor vrij hebt gehad. In een periode van 13 weken mag je niet meer dan 9 zondagen werken. 16 of 17 jaar Werktijden Na school: Je mag 9 uur per dag werken maar de uren die je naar school gaat tellen ook mee! Heb je op een dag 5 uur school dan kun je nog 4 uur na schooltijd werken. Je mag per week 45 uur werken, ook hier tellen je schooluren mee. In een periode van 4 weken mag je niet meer dan 160 uur werken en ook hier tellen je schooluren weer mee. Pauze en vrij: Als je 8 uur werkt dan heb je recht op 45 minuten pauze. Werk je 7 dagen achter elkaar dan heb je recht op 1,5 dag vrij. Op zondag: Je mag alleen op zondag werken als je de zaterdag ervoor vrij hebt gehad. In een periode van 13 weken mag je niet meer dan 9 zondagen werken. Tussen 2 werkdagen moeten 12 rust uren zitten. Je mag niet werken tussen 22.00uur en 6.00uur of tussen 23.00uur en 7.00uur Werk zoeken Als je zelf geen werk kunt vinden kun je je inschrijven bij een uitzendbureau en het UWV werkberdijf. Er zijn ook verschillende websites waar je naar baantjes kunt zoeken. De adressen vind je op onze 'link-pagina'. Je kunt natuurlijk ook bij het JIP terecht, waar een klapper ligt met veel actuele vacatures van bedrijven die mensen zoeken! Ontslag op staande voet Indien je ontslag op staande voet krijgt kun je dit aanvechten. De werkgever zal goede redenen moeten opvoeren om jou te mogen ontslaan, bijvoorbeeld diefstal. Teken bij ontslag op staande voet zo snel mogelijk schriftelijk protest aan en zet daarin dat je gewoon voor de werkzaamheden beschikbaar blijft. Zet vooral geen handtekening onder brieven of verklaringen die je van je baas krijgt. Zorg ook voor juridisch advies, via een advocaat of Rechtshulp Nederland. Vindt de rechter de ontslagreden niet goed genoeg, dan zal je baas je weer in dienst moeten nemen of, indien jullie relatie zodanig verstoord is dat je niet meer kunt werken, een ontslagvergoeding moeten betalen. Werkloosheidsuitkering Een werkloosheidsuitkering (WW) krijg je alleen als je:
Belastinggeld terugkrijgen Als je werkt betaal je ook belasting. Belasting wordt iedere maand ingehouden op je loon. Wanneer je maar een paar uurtjes per week werkt, wordt er vaak te veel "voorbelasting" geheven zoals dat heet. Je kunt dan het jaar erop de belasting terugvragen. Dat doe je met een Tj-biljet. Het JIP kan je helpen bij het invullen van dit biljet. Neem daarvoor wel je jaaropgaaf mee, die je krijgt van je baas. Daarop staat namelijk hoeveel je dat jaar verdient hebt en hoeveel belasting dat je betaald hebt. Zwart werken Veel jongeren denken dat het financieel voordeliger is om zwart te werken. Dit gebeurt vaak in de horeca. Je verdient misschien wel meer dan iemand die wit werkt, maar je bent niet verzekerd. Gebeurt er dus een zwaar ongeluk op het werk, dan moet je de kosten daarvan zelf betalen. En omdat je geen sociale premies betaalt, bouw je ook geen pensioen op en kun je nooit aanspraak maken op een uitkering. Bovendien is zwart werken strafbaar. Loon bij ziekte Als je ziek bent hoort je baas je gewoon uit te betalen. Heb je een 0-urencontract, dan is dat niet het geval. Je baas is verplicht je het eerste jaar door te betalen behalve als je contract afloopt voordat er een jaar voorbij is. Dan krijg je doorbetaald tot het einde van je contract. Je krijgt 70% van je loon behalve als je zwanger bent, dan krijg je 100%. Als je na dat jaar nog ziek bent, betaalt je baas je niet meer door. Minimumloon De overheid heeft het wettelijk minimumloon ingesteld om ervoor te zorgen dat je niet te weinig verdient. Bedrijven moeten zich hier aan houden. Het minimumjeugdloon is er vanaf 15 jaar. Ben je jonger, dan zul je dus zelf met je baas moeten onderhandelen over een redelijk loon. De bruto minimumjeugdlonen per 1 juli 2010 zijn: 15 jaar: 2,45 euro per uur 16 jaar: 2,82 euro per uur 17 jaar: 3,23 euro per uur 18 jaar: 3,72 euro per uur 19 jaar: 4,29 euro per uur 20 jaar: 5,02 euro per uur 21 jaar: 5,92 euro per uur 22 jaar: 6,94 euro per uur 23 jaar: 8,17 euro per uur Bijgewerkt: juli 2010 |
 |