Seks

Sense (seks- en gezondheids) spreekuur
Heb je een vraag over seks(ualiteit), soa's, abortus, zwangerschap of wil je een gratis soa-test doen? Dan kun je in ons JIP terecht tijdens het Sense spreekuur van de GGD.

Het spreekuur is elke donderdag in de oneven weken van 15.00 tot 16.30 uur. De eerstvolgende spreekuren zijn op 16 en 30 september, 14 en 28 oktober en 11 en 25 november 2010.


De eerste keer
Als jullie er allebei aan toe zijn, de condooms zijn gekocht, jullie hebben het huis voor jezelf, dan gieren waarschijnlijk de zenuwen door je lijf. Of het nu de eerste keer is dat je vrijt of de eerste keer met je nieuwe vriend/vriendin, dat maakt niet uit. Het is altijd spannend.

Als je nog nooit gemeenschap hebt gehad of anders gezegd geneukt hebt, dan ben je nog maagd. Bij de eerste keer wordt je dus 'ontmaagd'. Dat klinkt misschien een beetje eng, maar dat hoeft het niet te zijn. Zeg gewoon dat het je eerste keer is, dan kun je alles rustig opbouwen en aan elkaar wennen. Omdat je de eerste keer niet weet wat je moet verwachten en hoe alles voelt, kun je verlegen en onzeker zijn. Dat kan er voor zorgen dat een jongen geen stijve penis krijgt (of houdt) en de vagina van een meisje kan droog zijn. Hierdoor kan het moeilijk zijn om te vrijen. Maak vooral geen haast en streel elkaar zodat je ontspannen wordt. Als de vagina erg droog is, kun je ook een glijmiddel of een beetje speeksel gebruiken.

Een jongen kan klaar komen door met zijn penis op en neer te gaan in de vagina of in de anus. Een meisje komt niet altijd klaar tijdens het neuken. Dit komt omdat de clitoris niet gestimuleerd wordt. Je kunt tijdens het neuken wel zelf je clitoris aanraken of aan laten raken. Sommige jongens en meisjes komen niet altijd klaar, maar een orgasme is geen verplichting. Doe daarom ook niet alsof! Samen vrijen zonder dat je klaarkomt, kan net zo fijn zijn. Het kan ook gebeuren dat iemand sneller klaarkomt dan hij zou willen.

Het maagdenvlies
De meeste meisjes hebben een maagdenvlies als ze nog maagd zijn. Dit is randje weefsel aan het begin van je vagina. Dat randje kan dik of dun zijn, strakker of slapper zijn. Bij ieder meisje is dit anders. Als je de eerste keer neukt dan kan het pijn doen en/of gaan bloeden. Dit hoeft niet altijd zo te zijn. Als je gaat bloeden dan kan dat komen omdat je vagina niet vochtig genoeg is en misschien ben je een beetje gespannen. Je vagina kan dan strakker en nauwer zijn. Doordat de penis toch naar binnen gaat, kan het randje scheuren en verlies je een beetje bloed. In het begin ben je waarschijnlijk een beetje gespannen misschien is het nog een beetje pijnlijk. Vertrouw er op dat het steeds beter gaat, oefening baart kunst. En je kan elk moment stoppen.

Homoseksualiteit
Eén op de tien jongeren worden verliefd op iemand van hun eigen geslacht. Dus een meisje wordt verliefd op een meisje en een jongen wordt verliefd op een jongen. Er zijn ook jongeren die verliefd worden op zowel jongens als meisjes (biseksueel). Jongeren die op iemand van hun eigen geslacht verliefd worden kunnen zich heel eenzaam voelen. Zij durven er vaak niet voor uit te komen uit angst voor wat ouders, familie en vrienden zullen zeggen. Als een meisje of een jongen er voor de eerste keer voor uit komt dat hij of zij homoseksueel is dan wordt dat 'coming-out' genoemd. Je komt er dus voor uit dat je verliefd bent op iemand van je eigen geslacht. Er zijn voor deze jongeren verschillende organisaties waar zij of voor hulp naartoe kunnen of gewoon om andere homoseksuele jongeren te ontmoeten.

Veilig vrijen
Veel jongeren hebben seksueel contact zonder condoom. Hierdoor lopen zij het risico besmet te raken met een seksueel overdraagbare aandoening (SOA) of zelfs met AIDS. AIDS is dodelijk! En van vrijen zonder voorbehoedmiddel kun je natuurlijk ook zwanger worden. Seksueel contact zonder een voorbehoedmiddel te gebruiken, noem je onveilig vrijen. Je bent namelijk niet beschermd tegen seksueel overdraagbare aandoeningen of ongewenste zwangerschap. Door veilig te vrijen (dus een voorbehoedmiddel te gebruiken) bescherm je jezelf maar ook de ander. Als je een nieuwe relatie aangaat dan loop je mogelijk de kans om geïnfecteerd te raken met een SOA, want je weet immers niet altijd zeker of iemand seropositief is of geïnfecteerd is met een andere seksueel overdraagbare aandoening (SOA).

Voorbehoedsmiddelen
Om te voorkomen dat je een vervelende ziekte oploopt kun je een mannencondoom of vrouwencondoom gebruiken. De betrouwbaarheid van deze voorbehoedsmiddelen is bijna 100% maar het is dus nooit helemaal veilig!

Om te voorkomen dat het meisje zwanger wordt kun je de pil, de prikpil, het spiraaltje, het pessarium of implanon gebruiken. Wanneer het meisje de pil is vergeten is er nog een oplossing: de morning after pil. Dit zijn vier tabletten die werken vanaf 12 uur tot uiterlijk 72 uur na het onveilig vrijen. Je kunt het beste beginnen met slikken binnen 12 en 48 uur na het onveilig vrijen.

SOA
Naar schatting worden er in Nederland jaarlijks 110.000 mensen besmet met een seksueel overdraagbare aandoening (SOA), vroeger geslachtsziekte genoemd. Je kunt geïnfecteerd zijn met een SOA zonder ziek te zijn. Je kunt anderen dan echter wel besmetten. Sommige SOA zijn alleen lastig. Er zijn echter ook SOA met ernstige gevolgen (zoals onvruchtbaarheid) als ze niet bijtijds worden behandeld. Gelukkig zijn de meeste SOA gemakkelijk te genezen.

Hoe wordt een SOA overgedragen?
Iedereen die onveilig vrijt kan een SOA oplopen. Ook kun je gemakkelijker geïnfecteerd raken met het HIV- virus als je al een SOA hebt. De overdracht van het HIV kan dan gemakkelijker verlopen door bijvoorbeeld wondjes of zweertjes aan de penis, anus of in de vagina. Bij gemeenschappelijk gebruik van naalden of spuiten (zoals bij drugsgebruik of een onhygiënische tatoeage) kunnen het HIV en hepatitis B worden overgedragen.

HIV-Infectie
HIV-infectie is de ernstigste SOA. Het HIV, ook wel AIDS-virus genoemd, veroorzaakt namelijk na een periode dat je seropositief bent (drager van het virus) AIDS. Een nog niet te genezen dodelijke ziekte. Zie voor meer info het kopje AIDS.

Chlamydia-infectie
Chlamydia is de meest voorkomende SOA in Nederland, vooral bij meisjes en jonge vrouwen. Je hoeft er vaak niets van te merken als je een chlamydia-infectie hebt. Daardoor kun je er lang mee blijven doorlopen. Soms wel jaren. Vrouwen hebben vaak geen klachten, of alleen vage klachten. Als je Chlamydia niet of niet goed behandelt, dan kun je onvruchtbaar worden. Zolang je niet bent behandeld, is Chlamydia besmettelijk. Je kunt de ziekte ongemerkt doorgeven. Klachten, die vrouwen kunnen hebben zijn méér of andere afscheiding dan normaal, onregelmatig bloedverlies en pijn in de onderbuik. Klachten, die mannen kunnen hebben zijn last van afscheiding uit de plasbuis en pijn bij het plassen.

Onderzoeken naar SOA
Uitstrijkje
Tegenwoordig kunnen dames zelf een uitstrijkje maken in de vagina. Dit is geheel pijnloos.

Urine-onderzoek
Vroeger kregen mannen nog een wattenstaafje in hun plasbuis gestopt maar dit is inmiddels een ouderwetse methode! Bij het Sense spreekuur in het JIP hoef je bijvoorbeeld alleen maar in een potje te plassen. Er wordt ook bloed afgenomen. Daaraan kan alles worden afgelezen.

Bloedonderzoek
Vaak wordt bloed afgenomen om te onderzoeken of je syfilis hebt. Ook voor onderzoek op hepatitis B en HIV is bloed afname nodig.

AIDS
AIDS staat voor Acquired Immune Deficieny Syndrome, wat betekent dat het afweersysteem van de mens niet meer goed functioneert.

Verschil AIDS en HIV
Het is belangrijk dat je het onderscheid kent tussen het HIV-virus en AIDS. Als je besmet bent met het HIV- virus, hoef je geen AIDS te hebben. Het HIV-virus tast je afweersysteem aan waardoor je meer vatbaar bent voor bepaalde ziekten. Als er bepaalde ziekteverschijnselen optreden, kan een arts pas vaststellen of je AIDS hebt. AIDS is een ernstige stoornis in het afweersysteem van het lichaam, veroorzaakt door het HIV-virus. AIDS kan grote schade aanrichten als er geen voorzorgsmaatregelen worden genomen.

Hoe wordt het HIV overgedragen
Het virus bevindt zich in lichaamsvocht, met name in: bloed, vaginaal vocht, sperma en voorvocht. Het HIV kan overgedragen worden door:
  • Onveilig intiem seksueel contact
  • Lenen van eerder gebruikte naalden en spuiten bij drugsgebruik
  • Overdracht van seropositieve moeder op haar kind tijdens de zwangerschap, de bevalling of via borstvoeding
  • Gebruik van onveilige bloedproducten of bloedtransfusie met besmet bloed (in West-Europa loop je bijna geen risico)